Het nieuwe paardenhouden in de ‘her & der’

Voor het verenigingsblad van de endurance vereniging mocht ik een stuk schrijven, ontzettend leuk. De tekst staat hieronder weergegeven:

Het nieuwe paardenhouden

In de herfst van 2018 werd met aardig wat bombarie het keurmerk paardenwelzijn gepresenteerd, maar de eisen voor het keurmerk waren zo afgezwakt dat bijvoorbeeld één van de minimumeisen was dat elk paard minimaal een half uurtje per dag los moet lopen. Dat maakte me zo woest dat ik eerst een artikel gewijd heb op mijn website aan het ‘keurmerk kattenbak’. Daarna ben ik gaan nadenken over hoe ik hier ook een positieve draai aan zou kunnen geven. Zoiets als de dierenbescherming gedaan heeft met het beter leven keurmerk voor vlees. Je kunt niet verwachten dat iedereen van de ene op de andere dag biologisch of zelfs vegetarisch gaat eten, maar met een keurmerk dat opgedeeld is in kleinere stappen en met een duidelijke ondergrens, breng je welzijn duidelijk onder de aandacht.

Het grote probleem was daarbij dat je als particulier niet zomaar even een concurrerend keurmerk uit de grond kan stampen, omdat het je simpelweg ontbreekt aan de financiële middelen. Gelukkig leven we in de 21e eeuw waarin internet een belangrijke rol heeft gekregen en sommige veranderingen daardoor van ‘onderop’ komen in plaats van ‘bovenaf’. Vroeger liep alles via deskundigen, aangezien de deskundigen zich nu schaarden achter het half uurtje naar buiten, werd het tijd voor een aanpak van onderaf, met elkaar dus voor en door paardeneigenaren. Ik heb een website gemaakt, die hosten we vanaf onze eigen NAS thuis (waar ook de endurancedatabase van Rein Duijts op draait), zodat de kosten beperkt blijven tot 10 euro per jaar voor het claimen van de URL www.hetnieuwepaardenhouden.nl. Tegelijkertijd ben ik een gelijknamige facebookgroep gestart om samen met andere mensen letterlijk het nieuwe paardenhouden op de kaart te kunnen zetten. Om zo te laten zien dat het wél kan; paarden altijd buiten, óók in de randstad, óók op veen- of kleigrond en óók voor sportpaarden.

Vanuit mijn werk als bekapper en gebitsverzorger had ik allang kennisgemaakt met verschillende kleinschalige pensions onder de rook van Amsterdam op veengrond, dus we konden de kaart meteen gaan vullen. Het aantal aanmeldingen uit heel Nederland stroomden binnen op de email, de eerste weken heb ik dagelijks meerdere adressen moeten verwerken in de kaart. Inmiddels zijn er op de kaart meer van 200 paard vriendelijke adressen te vinden. Er staan voornamelijk pensions op met 2 of 3 sterren, wat inhoudt dat de paarden altijd buiten lopen in groepsverband. Bij één ster kun je denken aan groepshuisvesting in bijvoorbeeld loopstallen, of een systeem waarbij de paarden ’s nachts in grote overdekte sociale paddocks staan en overdag buiten in groepjes. De derde ster wordt dan toegekend aan pensions met een tracks- of looppadsysteem, het paddock paradise systeem.

Paarden in een paddock paradise plaatsen zorgt ervoor dat ze gestimuleerd worden om hun natuurlijke gedrag te tonen, meer dan in een vierkante paddock met zand. Van haaien is bekend dat ze sloom en ongezond worden als je ze in een aquarium stopt, er is geen enkele reden of uitdaging om actief te gaan zwemmen. Als er stromend water door de bak gepompt wordt, gaan ze actief aan de gang en moeten ze zwemmen en worden ze gezonder. De track is vergelijkbaar met stromend water voor de haai. Ook al is er weinig oppervlak; er is altijd een manier om een uitdaging te verzinnen voor je paard. We zijn al veel creatieve oplossingen tegengekomen; een pad (‘track’) rondom de rijbak bijvoorbeeld kan al een verrijking zijn. Bij een bak van 20 x 40, heb je dan toch al snel 120 meter extra aan looppad voor je paarden!

De traditionele variant waarbij paarden ’s nachts in boxen gaan en overdag in postzegelpaddocks komen niet op de kaart, die manier van huisvesten is al decennialang gebruikelijk. Wat soms leidde tot boze mails van pensioneigenaren met een dergelijke huisvesting: “ja maar we zitten hier op veengrond/kleigrond, we zitten in de randstad dus het kan niet”, maar het kan wél blijkt nu. Diezelfde traditionele pensions moeten zichzelf ook eens achter de oren krabben, op elke horrorbodem van Nederland kan altijd wel die eb- en vloed bak aangelegd worden en dus ook droge en mooie paddocks. Er is zelfs een paddock paradise dat zich uitsluitend richt op hengsten, dus ook hengsten blijken nu buiten te kunnen staan in een groep, kan dat excuus ook weer van tafel.

Een ander veelgehoord argument is ‘ja maar rijden is ook niet natuurlijk’. Het gaat er ook niet om wat natuurlijk is, want natuur is niet zo lief en gezellig als het klinkt en daarom komt het woord natuurlijk ook niet voor in ‘het nieuwe paardenhouden’. In de natuur heerst vooral honger, dood en verderf. Er is in de natuur geen medische zorg en in de natuur geldt het recht van de sterkste. Gezond oud worden is ook geen doel in de natuur, het enige wat de natuur wil is voortplanting. Als jij als merrie maar zes jaar oud wordt en wel vijf veulens hebt gehad, heb je voor de natuur je taak al meer dan volbracht en is je verdere aanwezigheid niet meer van waarde.

Rijden is dat niet natuurlijk, maar wel ontzettend gezond! Voor mens en dier. Paarden vinden over het algemeen buitenrijden erg leuk, vergelijk het met het uitlaten van je hond. De hele dag een beetje rondscharrelen op het erf is best oké, maar met uitlaten zie je veel meer! Bovendien maakt een paard in een paddock paradise, hoe goed deze ook is ingericht en hoe groot deze ook is, nooit het aantal kilometers die het maakt in het wild. In een paddock paradise lopen ze 3- 5 km in een etmaal, de rest moet je dan ‘bij’-rijden, of ‘bij’-mennen/wandelen/fietsen/steppen, dus het ‘ja maar rijden is niet natuurlijk’ argument kan ook van tafel.

Om duidelijk te maken dat het buiten huisvesten van paarden niet iets is wat uitsluitend voorbehouden is aan boom knuffelende paardenhippies met wandel- en aaipaarden, heb ik een oproep gedaan wie er wedstrijden rijdt met zijn of haar paard. Er kwamen reacties van dressuurruiters, TREC-ruiters en natuurlijk endurance ruiters. Het wordt steeds lastiger om in een discussie het ophokken van paarden te verdedigen onder het mom van ‘ja maar ik heb een sportpaard’, met deze sportruiters is nu duidelijk gemaakt dat het één het ander niet uitsluit. Het aantal reacties vanuit de endurance was vele malen hoger dan vanuit andere sporten, deels omdat we veel meer mensen kennen in de endurance, maar ook omdat in endurance veel meer mensen hun paard al hebben buiten staan.

Natuurlijk is er ook kritiek op dit initiatief, hoe denken we al die adressen te gaan controleren? Nou dat kunnen we niet, dat is onbegonnen werk, maar we maken gebruik van de natuurlijke sociale controle van de toch wel kleine paardenwereld. Er is altijd wel iemand die een pension kent en als daar zaken niet op orde zijn, komt dat altijd uit.

De gelijknamige facebookgroep die ik had opgericht met als doel om adressen te verzamelen blijkt ook in een behoefte te voorzien om tips en trucs met betrekking tot buiten huisvesten van paarden te delen. Wat is een handige slowfeeder, wat zijn manieren om je track te maken, hoe doe je dat met omheining en ga zo maar door. Inmiddels is de groep de grens van 1000 leden gepasseerd. Het is inmiddels 2019 en we gaan door, want #hetkanwél altijd buiten, in een groep, ook op veengrond, in de randstad en ook voor sportpaarden! En het kan dus ook; een alternatief, zonder geld, zonder deskundigen, maar met elkáár!

www.hetnieuwepaardenhouden.nl

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *